Gölgeli Tarihi
Gölgeli Kasabası tarihi incelendiğinde Kapadokya arazisine dahil olduğu anlaşılmaktadır. Bu yöre zaman içerisinde elden ele geçmiş zengin bir kültür sentezi oluşturmuştur. Tarih akışı içerisinde İraniler, Büyük İskender, Pontuslar, Romalılar, Bizanslılar, Selçuklular, Danişmentliler, Kadı Burhanettin, Akkoyunlular, Osmanlılar yönetimleri altında kalmıştır.
Yerleşim yerinin ilk ismi Pontus Rum Devleti Kaynaklarından anlaşıldığı üzere Mihridat‘tır. Söz konusu kaynaklardan anlaşıldığı üzere Pontus Rum Devletine bağlı Kapadokya Merkezine bağlı önemli yollar üzerinde bulunan bir merkez niteliğindedir. Pontus Devletine bağlı kaynaklarında Mihtidat ismi nefis yemekleri, rahat yatakları olan , misafirperver bir merkez olarak geçmektedir. Ancak söz konusu kaynaklarda merkez hakkında açıklayıcı bir bilgiye ulaşılamamaktadır.
Selçuklular döneminde Keyhüsrev zamanında tutulan yazılı kaynaklardan anlaşıldığına göre bölgenin ismi İskefsir‘dir. Bu dönemde tutulan idari kayıtlarda başvekalet arşiv dairesinde 55,62,77,36,6 numaralı sayfalarda ve Maliyede müdevver tımar defterlerinin 989,994,990,992,980 Hicri yıllarında Karahisari (bügünkü ismi ile Reþadiye) Nahiyesi durumunda olan İskefsir ‘e ait coğrafi yerini belirleyen verilerden yola çıkarak yörenin isminin İskefsir olduğu anlaşılmaktadır. Ancak yine bu kaynaklardan toplumsal hayat ve diğer konularda bilgi alınamamaktadır.
Osmanlı Kaynaklarından anlaşıldığı üzere Timur 1400 yılında Erzurum ve Sivas’ı aldığında yayınladığı ferman sonucunda savaşmadan aldığı bölge halkına zulüm yapmış, devletin ağır işlerinde çalıştırmıştır. Bölge Çelebi Mehmet Paşa tarafından tekrar alınınca halkın Timur’a gösterdiği kolaylıktan dolayı Trakya ile bölge arasında nüfus mübadelesi yapmak suretiyle yöre halkını cezalandırmıştır. (Bu yöre olarak belirtilen yer bu günkü Almus –Reşadiye-Niksar Bölgesidir.) Bu dönemde yerleşen halk bölgenin bu günkü temelini oluşturmaktadır. Daha sonraki yıllarda bölgenin ismi Meleke daha sonra Leveke olarak değiştirilmiştir. Ancak bu isimlerin günümüzde anlamı bilinmemektedir.
1700 ‘lü yıllarda Akkuş civarında çıkan isyanı bastırmak isteyen yöneticiler isyanı çıkaran Tınıveli isimli şahsı ailesi ile birlikte Leveke isimli bölgeye taşımamıştır. O yıllarda Ermenilerin yaşamakta olduğu bölgede Tınıveli ilk müslüman aile olmuştur. Tınıveli‘nin Akkuş ilçesindeki akrabalarından olan Cemil KOCA isimli şahıs bölgeye gelmiştir. Ancak Cemil KOCA ve ailesinin Adana çevresinden geldiği de söylenmektedir. Tınıveli’nin bu gün yaşayan akrabaları İPEK soyadını taşımaktadır. Cemil KOCA‘nın akrabaları CEYHAN soyadını taşımaktadır. Soy isimden yola çıkarak Cemil KOCA‘nın Adana Ceyhan Havzasından gelmiş olma olasılığı öne çıkmaktadır.
Leveke daha sonraki yıllarda nedeni ve tam tarihi bilinemeyen göç olaylarına tanık olmuştur. Bunların arasında Aydın‘dan gelen ve hala AYDIN soyadını taşıyan aile önemli bir yere sahiptir. Yine bugün Karahan soyadını
taşıyan ailenin zaman içerisinde Artvin yada Artvin yolunu kullanarak Orta Asya’dan geldiği söylenmektedir. Karahan soyadını taşıyanların Çerkez olduğu söylenmektedir.
Almus İlçesine bağlı bugün Kınık Kasabası olarak bilinen yerleşim yerinden Leveke ‘ye göç edenlerin Bektaşi olduğu bilinmektedir. Leveke’de yaşıyan sünni vatandaşlar 1900 yılların ilk çeyreğinde Dırıkibil önderliğinde Tiyeri’ye ( Gölgeli Kasabası ) göç ettiği bilinmektedir.
Gölgeli Kasabası tarihi incelendiğinde birbirinden farklı milletlere, dinlere, meshep ve ırklara ev sahipliği yapmış olduğu bilinmektedir. Bu durum ortaya zengin bir kültür ve birikim çıkarmıştır.
Gölgeli Yerleşmesi Orta Karadeniz Bölgesinde Tokat İli Almus İlçesine bağlı bir yerleşimdir. Tokat İli sınırları içindeki Almus Barajı gölünün kıyısında yer alan Gölgeli 1999 yılında Belediye olmuş bir yerleşimdir. Yönetsel açıdan bağlı olduğu Tokat İli Almus İlçesinin doğusunda bulunmaktadır.
