Düğün Gelenekleri

DÜĞÜN GELENEKLERİ 
1. Kız İsteme 
“Oğlan tarafı gız tarafına hatırı sayılan biriynen haber gönderip gızlarına düñür geleceklerini bildirüyo, gabül ederlerse bi ahşam düñür gediliyo. İlk ahşam gız tarafı kendü aralarında gonuşup bi garara varmah üçün izin ister. Daha önceden gızınan oğlan anlaşmışsa, gız da anasına babasına ‘ben isdiyom’ derse düñürlük pek uzun sürmez. Yohsa gız tarafı ırazı olana gadar gedülü. Gız tarafı ırazı olunca da düñürlük edilü ‘Allah’ ın emri Peygamber’ in gavliynen gızıñızı oğlumuza isdiyoh, ne diyonuz?’ deyin sorulu, gabul ederlerse o gece gendü aralarında gayfe içerler. Kız istemede gayfeyi gız yapar gelenlere de gız ikram eder.”

2. Şerbet-Nişan
“Gayfe içildükten sonraki gün birine para verip ahşama şerbet, yarın da nişan var deyin köyü ohuduruh. Şerbet ahşamı bi gazan da şerbet ezerük. Gelenlere gapıda şekerinen golonya ikram ederük. Oturunca da ezdüğümüz şerbetinen gayfe ikram ederük. Şerbet gecesi gayfeyi, gızın ya da oğlanın ahrabalarından gayfe yapmayı bilen birisi yapar. Şerbet ahşamı cematın içinde tekrar dünürlük edilü. Gızın babası gızını verdüğünü, oğlanın babası da gızı oğluna alduğunu söyler. Şerbet gecesi böylece biter.

Sabanan gız evinde nişan yemeği büşürürük. Öğlen vahdı köylü toplanıyo. Halay çekiyolar, ellik oynuyolar, semah ediyolar. Gelininen damada üç kere “Peygamber canına verelim Muhammet’e selavat sellâlim Muhammet” diyerek nişan yüzüklerini dahıyoh. Yüzükleri oğlanın veya gızın bi ahrabası ya da köyde hatırı sayılan biri dahar. Köylü de gelininen damada para, çit ya da

Göğnünden gopan bişey veriyo. Hediye verenlerin adları bi gadın tarafından tek tek söyleniyo, buna hediye çağırtma diyoh. Bu da bitinci gine gençler oyunlar oynuyu, nişanın sonunda da köylüye yemek yedürüyoh. Yemekde etlü pilav, üzümlü çorba, yahnı, çörek ikram edilü.” 

3.Düğün İçin Yapılan Hazırlıklar

 “Düğünden önce gelinin izinnamesini alıyoh, bazallıh görüyoh, eksüklerimizi alıyoh. Bazallıhda gızın eksüğü, ana enteresi, baba yolu, gardaş yolu, emmi yolu, dayı yolu, dede yolu alınıyo. Bazarlıhda alınanları iki üç gün soğna gızın evine götürüyoh, gızın evinde çeyizi biçiyoh. Ana enterisini, baba yolunu, gardaş yolunu, emmi yolunu oraya bırahıyoh. Gelinin ceyizini gomşulara veriyoh dikdürüyoh. Dikdürdüğümüz zamandan sonraki cuma ahşamı düğüne başlıyoh. Eğer böyük düğün yapıyosah çevredeki köyleri düğüne ohuyoh.”

 a.Düğün
“Düğün başladığında önce danuşuh yapıyoh. Danuşuğa köyü ohuyoh eşimizi dostumuzu çağırıyoh, danuşuh yemeği yedürüyoh. Bu gecede düğün kahyasını, gınacıyı, sağducu, yiğit başını, yemek yapacahları ayarlıyoh. Düğün kahyası, dışarıdan gelen gonuhlarınan, düğün yemeklerinin

eksükleriynen, toplanan bahşişinen, güleş harmanın gurulmasıynan, gelinin alınmasıynan yani erkek evinin her işiyinen ilgilenür. Gınacı, gız başga köye gelin gediyosa, bekar gızdan; köyün içine gelin gediyosa, evli gadından olur. Gınacı, gelinin gınasını yahar, çeyizini asmıya yardım eder, yıhanacağı gazanı gurar, yıhanduhdan soğna geyeceği elbiseleri hazırlar ve gelin alma günü gelinin hazırlanmasına yardım eder. Gelini yolcu edene gadar gelinin her işiyle ilgilenür. Yiğitbaşı, gınacı evli olduğu zaman gınacının gocası olur. Gınacı bekar gızsa, gınacı olan gızın gardaşı ya da yahın ahrabası yiğitbaşı olur. Yiğitbaşı, düğün yemeğinde davulcu ve zurnacıynan beraber gelenleri garşular. Gelininen damadı Çatal Çördük’e götürürken elinde bayrağınan önden geder. Sağduç, damadın gınasını yahar, onun yıhanacağı gazanı gurar, güleş harmanında damadın yanında olur. Yani düğün bitene gadar damadın yanında durur. Damadı yalnız bırahduğu zaman köyün gençleri damadı sahlayıp sağduçtan bahşiş alurlar. Sağduç, damadın bekar olan erkek arhadaşlarından biri olur. Bunnar seçilip belirlendükden soğna danuşuh yemeği yedürüyoh. O gece sabaha gadar işkefe açılıyo, sarı burma bağlanıyo. Bu işleri yaparken düğün sabının akrabalarından bahşiş alıyoh. Akşamdan köyün gençleri ohunuyo, sabahdan geliyolar. Selevatınan “Peygamber canına verelim Muhammet’e salavat sellalim Muhammet” diyerek düğün evine bayrah dikiyolar. Bayrağın gafasına gırmızı elma dikiyolar. Bayrah diken gençlere yemek hazırlıyoh, düğün yemeklerinden yedürüyoh. Daha soğna düğünde bişen pilavdan, üzümlü hoşafdan, yahnıdan, siniden, sarı burmadan yiğit başıynan gınacı davul zurna eşliğinde gız evine götürüyo. Orda gahve içiyolar. Gız evi gınacıya töre verü geri gelürler. Gelürkende gızın anasını, babasını alurlar düğün evine yemeğe getürürler. Ondan soğnada köylüler düğün evine yemeğe gelü, gelükenede un yağ ya da evinde sini bağlayıp getürüler. Yemek yedükten soğna hizmet edenlere bahşiş verip gederler. Buna yuha yemeği denür.”

b.Kına Geceleri
“Ertesi sabah düğün sabının ahrabalarıynan düğün evine varıyoh, damadı tıraş ediyolar selavatlıyarah davul zurna eşliğinde Çatal Çördük’e götürüyoh. Damadı yıhamıya götümeden önce gız evinden bi sinü gelü. Sininin içinde damadın çamaşırı, gecelik dahımı, hamam havlusu, ilifi, sabunu vardur. Gücü yeten damatlıh gıyafetini de alır gönderür. Bu tepsiyi Çatal Çördük’e sağduç götürür. Düğün alayı tekkenin yanında geçerken davul zurna çalınmaz. Damadı yıhaduhdan soğna gelinin evine varıyoh, harmana gelinin çeyizini asıyoh.
Gelinin çeyizini arhadaşlarıynan gınacısı asıyo. Sanduğu harmanın ortasına goyup, içindekileri harmana gerilen iplere asıyolar. Herkes gördükden soğna topluyolar. Toplarken gatlamadan alduhları gibi sanduğa basıyolar. Adetimizde gelinin çeyizi gatlanmadan toplanur. Ahşamınan açılıp tek tek gatlanarah yerleşdürülür. Çeyiz izlemeye gelenler toplanmadan önce içinde oyunlar oynuyo. Soğnada gızı selavatlıyarah Çatal Çördük’ e götürüyoh. Gelinin hamam havlusu, çamaşırları, ilifi, sabunu çeyizinden alınıp bi siniye gonuyo ve gınacısı tarafından götürülüyo. Çatal Çördük’te gelinin ahşamdan ince ince örülen saçlarını türkü söylerek söküyoh.
Gelini yıhayıp gınacının evine götürüyoh orda gelinin yanısıra gelenler oyun oynuyo. Millet dağılduhdan soğna gınacının evinde gelin yemek yiyo. Ordan gelini arhadaşları davet ediyo, yemek yedürüyo, hediye veriyo. Bu sırada köyün erkekleriynen, dışardan ohunanlar böyük harmanların birinde güleş düzenliyolar. Güleşin soğunda güleş harmanındakiler başı alanın evine yemeğe gediyolar.”
 
KIZ KINA GECESİ 
"Gına uçun köyü gündüzden ohuyoh. Ahşam köyün gadınları, gızları, gız evinde toplanıyo, oyunlar oynuyolar. Düğün evinde damada , gız evinde geline gına yahıyoh. Gına yahmadan önce gelin, anasının, bacılarının boynuna sarılıyo ve ağlaşıyolar. Bu sırada gınacı gınayı garıyo. Gına yahılacağı zaman evin ortasına çul serip üstüne yasduh goyoh. İki gız gelini ortalarına alarah ilâhi söylüyolar. 

Asiye ananın Meryem gelini
Ayağına giymiş nurdan nalini
Çıhmış firdevs bahçesinde salınır
Muhammet’in düğünü var cennette

Tuba ağacı derler dopdolu yemiş
Onun yemişinden yokdur çürümüş
Bir yaprağı altın birisi gümüş
Muhammet’in düğünü var cennette

Sekiz derler ol cennetin yapusu
Aşağı doğru açılıyor gapısı
Cümle alem hep o cennet tapusu
Muhammet’in düğünü var cennette 
 
İlâhi bitince gelinin sağında duran gız gelini üç kere yasduğun etrafında selavatlayarah dönderiyo, her dönüşlerinde yasduğa niyaz ediyolar. Otutdurup türküler söyleyerek gınasını yahıyoh. Gelinin bi eline birinci gece, bi eline de ikinci gece gına yaharuh.